Szkoła monachijska — romantyczne ujęcie historii i scen batalistycznych

Malarstwo olejne niejedno ma imię. Style, w których od wieków tworzyli artyści, niezmiernie się miedzy sobą różniły. Kolejne pokolenia inspirowały się wzajemnie do odkrywania zupełnie nowych odsłon estetyki. Jednym z efektów takich działań jest ukształtowanie się w połowie XIX wieku tak zwana szkoła monachijska.

Została ona stworzona przez grupę utalentowanych malarzy mieszkających — a jakże! — w Monachium. Z założeń tego nurtu czerpano nieprzerwanie aż do 1914 roku. Jednocześnie trzeba tutaj zaznaczyć, iż określenie „szkoła monachijska” nie jest w pełni precyzyjne, jednak stosuje się je ze względu na to, że przyjęto je po prostu w literaturze. 

Szkoła monachijska — jakie tematu zajmowały twórców?

W całym tym artykule będzie sporo przekory, ponieważ jak na ironię Monachijczycy w tamtym okresie robili wszystko, aby ich twórczości nie dało się zakwalifikować do jakiejś konkretnej grupy artystycznej, a tym samym zamknąć w ciasnych ramach danej szkoły malarskiej. 

Część tychże artystów przyjeżdżała wówczas do Monachium, aby tam studiować. Wśród studentów byli zarówno tacy, którzy bardzo szybko wracali do swoich rodzinnych miejscowości, jak i tacy, jacy postanowili pozostać w tym niemieckim mieście na dłużej. 

Co ciekawe, zagraniczni studenci często byli Polakami i to właśnie oni mieli największy wpływ na rozwój szkoły monachijskiej jako takiej. Na płótnach często podejmowali oni tematy powiązane z — a jakże! — Polską. Odwoływali się oni do utworów rodzimych poetów, różnych wydarzeń historycznych, polskiego krajobrazu oraz strojów ludowych. 

Na początku w dziełach tych był widoczny przede wszystkim romantyzm (historyczny i batalistyczny), jednak z czasem coraz częściej malowano pozornie błahe scenki rodzajowe oraz pejzaże.

Najbardziej charakterystyczny dla takich obrazów był fakt, iż utrzymywano je w ramach założeń realizmu. Dokładano wszelkich starań, aby na plotkach panował odpowiedni nastrój, który to miał wprawiać odbiorcę w dobre samopoczucie. Istotny był także koloryt — najważniejsze okazywały się wszelkiego rodzaju brązy oraz odcienie szarości. 

Przedstawicie nurtu monachijskiego pochodzący z… Polski!

Otóż jak już wspominałem, szkoła monachijska w praktyce była mocno polska. Pierwszym naszym rodakiem, który wyjechał na studia do tego miasta położonego w samym sercu Bawarii, był niejaki Karol Ceptowski pochodzący z Poznania. 

Inną istotną postacią w historii tego nurtu był Józef Brandt. Czasami mówi się o nim jako o formalnym przywódcy całej kolonii ludzi związanych ze sztuką i mających jednocześnie polskie korzenie. 

Józef Brandt studiował sztukę w Akademii Monachijskiej od 1863 roku. Przez cały okres nauki wypracował sobie doskonałą opinię w tamtejszym środowisku artystów. W późniejszych latach nauczał on młodych, polskich adeptów sztuki, co było jego ogromnym sukcesem zawodowym. 

Innymi ważnymi przedstawicielami szkoły monachijskiej byli między innymi: Stanisław Grocholski, Alfred Wierusz-Kowalski, Roman Kochanowski oraz panowie, o których szerzej opowiadam w kolejnych akapitach. 

Józef Chełmoński — co warto o nim wiedzieć?

Ten polski malarz to jeden z wybitniejszych przedstawicieli polskiego realizmu XX wieku. Józef Chełmiński wywodził się ze szlachty mazowieckiej. W swojej młodości uczęszczał on do Klasy Rysunkowej w Warszawie. Był on także częstym gościem pracowni artystycznej niejakiego Wojciecha Garsona. 

Chełmiński największą popularność zdobył po wyjeździe do francuskiej stolicy w 1875 roku. To właśnie tam podjął współpracę z Le Monde Illustre. Występował wówczas w roli ilustratora. 

Malował przede wszystkim sceny rodzajowe. Najczęściej starał się on prezentować autentyczną stronę polskich i ukraińskich wiosek. Podejmował również tematykę myśliwską. 

Warto wspomnieć, że Chełmiński został on nagrodzony dyplomem honorowym w dziedzinie sztuka, obrazy i rzeźby. Wyróżnienie to miało miejsce w 1894 roku z ramienia Wystawy Krajowej we Lwowie. 

Kim był Władysław Czachórski?

Twórczość tego polskiego malarza akademickiego zdecydowanie zasługuje na solidną porcję uwagi. Czachórski malował głównie sceny rodzajowe, martwą naturę, portrety, a także obrazy poruszające tzw. tematykę szekspirowską. 

Na jego licznych płótnach nietrudno jest dostrzec wyraźne wpływy malarstwa holenderskiego. 

Ciekawy natomiast wydaje się fakt, iż niektórzy krytycy po śmierci Czachórskiego starała się mu zarzucić to, że jego podejście do sztuki jako takiej było przede wszystkim komercyjne. Wśród zarzutów pojawiał się również domniemany kosmopolityzm, a nawet karnacja posiadanego przez twórcę talentu.

Aktualnie jednak działa namalowane przez tego artystę cieszą się ogromnym poziomem popularności na rynku akwarystycznym i… osiągają rekordowe kwoty podczas aukcji.