Realizm na przestrzeni wieków — obrazy na płótnie w różnych epokach historycznych

W drugiej połowie XIX wieku we Francji artyści dali początek istnieniu nowego stylu. Był nim realizm, który szybko pobił resztę Starego Kontynentu. Obrazy na płótnie wykonane zgodnie z założeniami tejże techniki prezentowały przede wszystkim sceny z życia zwykłych ludzi. Przedstawiano codzienność mieszkańców wsi i miast posługując się możliwie uproszczoną gamą kolorów i stosując dość prostą kompozycję. Realizm faktycznie był bardzo realistyczny, stanowił swoiste odbicie rzeczywistości, co fascynowało koneserów sztuki na terenie całej Europy.

Francuski twórca Gustave Courbet i jego obrazy na płótnie

Jedną z najbardziej istotnych postaci zarówno dla francuskiego, jak i światowego realizmu, jest Gustave Courbet, który jest uznawany za prekursora tego stylu. Był nieformalnym przewodniczącym dla ugrupowania artystów sprzeciwiających się od konieczności tworzenia w ramach romantyzmu i akademizmu. Z powodzeniem można uznać, że realizm nosił w sobie gen walki o artystyczną wolność wyrazu w sztuce.

Gustave Courbet starał się zaszczepić w malarzach chęć całkowitej rezygnacji z czerpania inspiracji bezpośrednio z wyobraźni, co było typową praktyką dla romantyków. Realizm negował także wszelkie przejawy idealizowania tematów przedstawianych na obrazach na płótnie, co z kolei było domeną stylu akademickiego. Zamiast dotychczas stosowanych rozwiązań, zaproponowano artystom, aby skupili się wokół uwieczniania zwyczajnych scen rodzajowych. Takie działanie było jednoznaczne z tym, że życie prostych ludzi stało się społecznie akceptowalne, a dręczące ich problemy przestały być uznawane za błahe i niewarte zainteresowania. Istotne dla realizmu było również uproszczenie kompozycji dzieł. Poddano niemal całkowicie stosowanie wszelkich ozdobników, zaprzestano korzystania z żywej palety kolorów i zrezygnowano z wprowadzania na płótno przesadnie dużych ilości światła.

Malarstwo polskie: rodzimy realizm

Malarstwo polskie również czerpało z realizmu pełnymi garściami. Najsłynniejszymi przedstawicielami tego nurtu w sztuce były osobistości takie jak Józef Chełmoński i Aleksander Gierymski. Pierwszy z wymienionych artystów słynął przede wszystkim ze spokojnych kompozycji (np. „Babie lato” stworzone w 1875 roku), drugi zaś zdecydowanie ponad spokój wolał podejmować próbę prezentowania rzeczywistości ze sporą dawką własnej krytyki. Pisząc o polskich realistach, nie można również zapomnieć o Janie Matejko, Wojciechu Kossaku, Jacku Malczewskim, Franciszku Kostrzewskim, Apoloniuszu Kędzierskim oraz wielu innych, którzy przez lata swojej działalności obdarowali swoich odbiorców wartościowymi treściami.

Czy antyk może być nazywany realizmem?

Ludzkość zawsze starała się wracać co pewien czas do technik malarskich, które były stosowane dawniej. Nic jednak nie zrobiło w świecie sztuki furory tak wielkiej, jak antyk. Malarstwo antyczne było uskuteczniane przede wszystkim w starożytnej Grecji, Egipcie i Rzymie. Stosowane w tych państwach techniki w znaczący sposób różniły się od siebie, ale ich wspólną cechą było nawiązywanie do tematyki religijnej lub przedstawianie scen batalistycznych. Artyści działający w XIX wieku dość często starali się łączyć ze sobą antyk i realizm. Nie wszyscy krytycy są zgodni co do faktu, że realizmem można nazywać obrazy na płótnie traktujące na tematy religijne, jednak wielu uważa, że podobny miks zasługuje na solidną porcję uwagi. Antyk zawsze wracał w modzie niczym bumerang. Liczne grono osób uważa nawet, że z powodzeniem można nazwać go bazą idealną dla tworzenia nowych środków wyrazu i rozwijania kolejnych technik malarskich.

Najsłynniejsze obrazy realistyczne

Istnieje kilka dzieł realistycznych, które zasługują na szczególną uwagę i budzą zainteresowanie od dziesięcioleci. Wśród nich znajdujemy:

„Kobiety zbierające kłosy” z 1857 roku, za którego stworzenie odpowiedzialny jest Jean-Francois Millet,
„Czytająca kobieta” z 1870, namalowana przez Jeana Carota,
„Śpiąca porządka” z 1853 autorstwa Gustavea Courbeta.

Pisząc o najsłynniejszych realistycznych działach, nie powinno się zapominać o obrazach na płótnie wykonanych przez polskich artystów. Interesujące są prace wspomnianego wcześniej Józefa Chełmońskiego takie jak „Odlot żurawi” z 1871, czy też „Kuropatwy na śniegu” namalowane w 1891 roku.

Interesujące są również dzieła Jana Matejki. Wśród nich warto wspomnieć cho
by o „Stańczyku” (1862), czy też o dziełach takich jak „Kazanie Skargi” (1864), „Rejtan — Upadek Polski” (1866) i „Unia lubelska” (1869).

Zapraszam Państwa do odwiedzenia mojej własnej galerii obrazów on-line. W swoich pracach staram się odwoływać do różnych technik i stylów. Uważam, że to właśnie zróżnicowanie jest realnym panaceum na nudę w sztuce.