Obraz olejny — ciekawostki, o których być może nie wiesz

Każdy obraz olejny jest owocem procesu malowania przy pomocy pigmentów, które zostały wymieszane z wysychającego oleju (nazywanego również spoiwem). Najczęściej do tychże celów używa się oleju makowego, lnianego lub tego z orzechów włoskich. Niekiedy stosowany jest również olej z krokosza barwierskiego. Wybór spoiwa ma potężne znaczenie. Dlaczego? Głównie ze względu na fakt, iż różne oleje mają różne właściwości. Mowa tutaj na przykład o tendencji do żółknięcia oraz o czasie potrzebnym do całkowitego wyschnięcia farby, a także kwestiach takich jak połysk.

Barwniki najczęściej rozcieńcza się przy pomocy terpentyny. Jest to metoda skutecznie, jednak ma jedną, dość dużą wadę. Jest nią zapach. Terpentyna niestety nie ma szczególnie przyjemnej woni. Dlatego też nie zaleca się stosowania jej w domu, a już szczególnie w sypialni. Najlepiej jest zorganizować sobie specjalne miejsce pracy. Dobrze wyposażona pracownia malarska to w zasadzie po prostu długa lista samych plusów. 

Obraz olejny w ujęciu historycznym

Kiedy powstał pierwszy obraz olejny? Tego niestety nie wiemy. Mamy jednak pojęcie o tym, jakie dzieła są uznawane za te najstarsze. Mam tutaj na myśli dzieła stworzone przez buddyjskich artystów pochodzących z Afganistanu. A ja sprawa miała się na terenie Europy? Otóż farby olejne w tej szerokości geograficznej pojawiły się mniej więcej w okresie wczesnego malarstwa niderlandzkiego. Technika ta była też integralną częścią epoki renesansu. I wszystko to w zasadzie trwa do dziś. 

Warto w tym miejscu wspomnieć, że ogromny wpływ na rozwój sztuk plastycznych na terenie Starego Kontynentu miał niejaki Giorgio Vasari. Był to architekt, inżynier i wybitny malarz. Vasari to także autor Żywotów, czyli własnego dzieła biograficznego. 

Giorgio Vasari przyszedł na świat 30 lipca 1511 roku w mieście Arezzo, zlokalizowanym we włoskiej Toskanii. W pewnym momencie stał się on uczniem Guglielmo da Marsiglia — wybitnego witrażysty. w tym samym okresie artysta pobierał także lekcje poligrafii. W taki sposób Vasari otrzymał wreszcie wczesne wykształcenie humanistyczne. Śmiało można mówić, że był to jeden z ludzi renesansu. Dlaczego? Przez wzgląd na fakt, iż nie spoczął on na laurach i w niedługi czas później podjął decyzję, że spróbuje on swoich sił w architekturze. 

Wróćmy jednak do sprawy malarstwa. Vasari przyjechał do Rzymu w 1529 roku. To właśnie wtedy zaczął on studiował poszczególne dzieła Rafaela oraz innych wybitnych twórców epoki renesansu. Wkrótce pod pędzlem Giorgio zaczął powoli kiełkować manieryzm, a jego obrazy olejne zyskiwały coraz to większą publiczność. 

W późniejszych latach Vasari sam awansował na stanowisko nauczyciela. Wtedy też najprawdopodobniej nauczał on osobistości takie jak Sebastiano Flori, Bartolome Carducho, Mirabello Vavalori, Alessandro Fortori oraz Stefano Veltroni. Choć należy w tym miejscu zaznaczyć, że nie ma całkowitej pewności, że byli oni strudentami Vasari. Niewykluczone, że mamy do czynienia po prostu z jego naśladowcami. 

Kilka słów o technice

Tradycyjne techniki malowania farbami olejnymi najczęściej zaczynają się od rysowania na płótnie przy pomocy węgra drzewnego. Niekiedy stosuje się w tym celu również rozcieńczony lakier. Barwnik następnie miesza się z np. olejem lnianych i rozpuszczalnikiem. Chodzi o to, aby farba nie była zbyt gęsta. 

Barnik jest potem po prostu przenoszony na płótno przy pomocy pętli, szpachli i innych narzędzi. Różnią się one zwykle w zależności od stylu, w obrębie którego działa malarz. 

Warto wiedzieć, że farba olejna pozostaje mokra przez czas o wiele dłuższy niż inne rodzaje barwników. Dzięki temu artysta ma ogromne pole do manewru w obrębie spraw takich, jak np. możliwość zmiany koloru lub manewrowania teksturą. Co więcej, niekiedy można nawet całkowicie usunąć wybraną partię obrazu. Jak? Zwyczajnie ją zeskrobując, gdy częściowo ona przeschnie. 

Jak widać, to w jaki sposób powstaje obraz olejny, jest znacznie bardziej skomplikowane, niż pozornie mogłoby się wydawać. Istnieje w tej dziedzinie naprawdę wiele zmiennych i choć w całości jest to dość trudne, to jednocześnie otwiera przed artystom szereg możliwości, jakie pozwalają mu na opracowanie swojego własnego, indywidualnego stylu. 

Proces twórczy artysty

Obraz olejny najpierw postaje w głowie malarza, a dopiero wtedy zaczyna się cały proces przenoszenia go na płótno. Źródłem w tym przypadku okazuje się nic innego, jak po prostu natchnienie. 

Gdzie poszukiwać weny? Odpowiedź jest prosta i skomplikowana zarazem — w sobie i dookoła siebie. Czasami wystarczy przeanalizować kształt naszych własnych myśli lub po prostu rozejrzeć się po okolicy. Ja na przykład lubię chodzić po lesie. NIerzadko zabieram ze sobą aparat fotograficzny i po prosu poszukuję ciekawych kadrów. Oddaję się swojej pasji w pełni i staram się odnaleźć tę chwilę, w której będę pewien, że jest ona idealna, aby zasiąść przed sztalugą.