Malarstwo rosyjskie, czyli kilka ciekawostek

Używając pojęcia „sztuki plastyczne w Rosji”, zwykle mamy na myśli całość działalności artystycznych prowadzonych na terenie tego państwa, we wszystkich okresach historycznych. Warto zauważyć, że malarstwo rosyjskie było i jest integralną częścią kultury wszystkim narodów zamieszkujących te ziemie. Klasyfikacja obrazów tworzonych przez rosyjskich artystów jest utrudniona o tyle, że wymaga wzięcia pod uwagę wszelkich zmian terytorialnych, w tym czas rozdrobnienia feudalnego ziem ruskich oraz okres, gdy Rosja była Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Malarstwo rosyjskie a kultura prawosławna

Od zawsze podstawą tworzenia dla rosyjskich artystów były ikony prawosławne, a także całość kultury i środków przekazu, które były i są używane w sztuce wschodniej, południowosłowiańskiej, a nawet — w niektórych przypadkach — bizantyjskiej. W zależności od tego, jaki okres dziejów historycznych weźmiemy pod lupę, tak będą różniły się akcenty stosowane przez wykonawców. Malarstwo rosyjskie wielokrotnie było ozdabiane elementami nawiązującymi do sztuki buddyjskiej, islamskiej, a nawet czerpało inspiracje z malarstwa polskiego. Nie bez znaczenia pozostawały również kolejne techniki prezentowane przez światowej sławy przedstawicieli baroku, renesansu, czy też klasycyzmu. Warto również zaznaczyć, że staroruskie ikony i bogactwo zdobień stosowane podczas budowy cerkwi w wielu przypadkach dość mocno wyprzedzały swoje czasy. Niektórzy uważają nawet, że mogły stanowić inspirację do powstania licznych technik używanych przez artystów do dziś.

Suprematyzm — sztuka abstrakcyjna z Rosji

W 1915 roku rosyjski malarz — Kazimierz Malewicz — zaprezentował światu jedno ze swoich dzieł, które wykonał w zgodzie z założeniami kierunku stworzonego przez samego siebie, czyli suprematyzmu. Obrazy współczesne na zamówienie niezwykle często czerpią inspirację z wizji wspomnianego artysty. Styl miał na celu zupełnie oddzielić od siebie sztukę i rzeczywistość. Przedstawione formy miały być uproszczone najbardziej jak to możliwe. Cechą charakterystyczną dla suprematyzmu była również zupełna rezygnacja z jakiejkolwiek narracji, czy też próby uprzedmiotowienia sztuki. Malewicz tworzył obrazy, które mimo iż nie były zrozumiałe dla wszystkich, wzbudzały wiele emocji wśród odbiorców. Omawiany artysta zasłynął między innymi dlatego, że podjął trud zerwania z dotychczasowym pojmowaniem sztuki. Stało się to w chwili wystawienia obrazu „Czarny kwadrat na białym tle” — dzieło zostało uznane za pierwsze w historii, które nie przedstawia nic więcej, niż faktycznie można obejrzeć na płótnie. Zero ukrytych przekazów i miejsca na ewentualną interpretację.

Konstruktywizm, czyli wariacja na temat futuryzmu

Futuryzm stanowił bazę do rozwoju dla wielu kierunków w sztuce. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje konstruktywizm, czyli nurt będący idealnym miksem wzornictwa stosowanego w przemyśle, rozwiązań używanych w architekturze, modzie, grafice użytkowej, a nawet w typografii oraz procesie projektowania mebli i innych elementów wyposażenia domu. Wszystkie koncepcje stworzone na potrzeby użytkowe (w zakresie dziedzin wymienionych powyżej) mogą zostać wykorzystane również w sztuce użytkowej. Najważniejsi przedstawiciele malarstwa rosyjskiego z tego okresu to Aleksander Rodczenko i wspomniany już wcześniej Kazimierz Malewicz. Rodczenko zajmował się nie tylko malowaniem obrazów, ale także ilustrowaniem książek, projektowaniem plakatów oraz rzeźbieniem. Jego abstrakcyjne kompozycje do dziś budzą bardzo skrajne uczucia w odbiorcach.

Realizm socjalistyczny, czyli co?

Socrealizm, zwany także realizmem socjalistycznym to metoda tworzenia, która debiutowała w 1934 na terenie ZSRR. Wówczas władze tego państwa nazywały ją podstawową i jedyną formą twórczości artystycznej. Z powodzeniem można mówić o tym, ze socrealizm miał przede wszystkim znaczenie propagandowe i miał zachęcać społeczeństwo do podążania za forsowaną wówczas ideą. Partie komunistyczne wykorzystywały obrazy, rzeźby i inne przejawy sztuki wykonane w myśl założeń realizmu socjalistycznego tak, aby gromadzić wokół siebie możliwie największą liczbę odbiorców. Powyżej przedstawiliśmy krótki opis stylów i technik stosowanych w malarstwie rosyjskim w XX wieku. Z pewnością wielokrotnie zdecydujemy się na powrót do tego tematu. Istnieje wiele kierunków wartych poruszenia i przyjrzenia się im z bliższej perspektywy. Chętnie umówimy również sylwetki najważniejszych artystów z rosyjskim paszportem. Zachęcamy do śledzenia bloga oraz do odwiedzenia obecnej na stronie galerii obrazów on-line. Z pewnością będzie to dobrze zainwestowany czas.