Kobieca prowokacja na płótnach Edouarda Maneta

Kobiety od zawsze pojawiały się na obrazach olejnych i stanowiły inspirację dla artystów. Ciało i umysł płci pięknej zachwyca od wieków, pomimo tego, iż historia niejednokrotnie próbowała stłamsić postać kobiecą, wtrącając ją w najciemniejsze zakamarki. 

XIX wiek był w sztuce czasem niezwykłym, ponieważ to właśnie wtedy artyści podjęli decyzję o niemal całkowitym odcięciu się od założeń panujących w poprzednich stuleciach. Okres ten zapisał się jako moment tworzenia czegoś zupełnie nowego, świeżego i współczesnego. To prawidłowe, ponieważ wówczas wygenerowanie nowości stanowiło najważniejszy cel. 

Manet

Siła innowacji i obrazy olejne Edouarda Maneta

Jeśli chodzi o malarstwo olejne w XIX wieku, należy powiedzieć, iż epicentrum wszelkiej innowacji zapoczątkowane zostało poprzez manierę non finito, która polegała na celowym niedokańczaniu dzieła. Ważne jest to, że non finito dotyczyło wszelkich zagadnień, jeśli chodzi o sztukę — obrazów, rzeźby i pozostałych form plastycznych. Najlepszym opisem reguł panujących w omawianym nurcie, są słowa malarza Edouarda Maneta:

„Należy być malarzem swojego czasu i przedstawiać dokładnie to, co się widzi”.

Choć twierdzenie to wyraża pewną oczywistość, to okazuje się, iż wiele osób tego nie dostrzegało. Nie warto starać się wyprzedzić wszystkich na siłę, gdy można po prostu być dobrym w tym, co się kocha najbardziej. Wyjątkowość powinna wynikać z wnętrza i prawdziwej natury, a nie być owocem ciężkiej pracy i wysiłku, 

Manet na swoich obrazach olejnych przedstawiał praktycznie każdy temat. Jednak cechą charakterystyczną dla jego dzieł było to, że na każdym z nich lokował element martwej natury. Warto jednak zwrócić szczególną uwagę na jeden, bardzo konkretny aspekt jego artystycznej działalności. Mianowicie na kobiety, które tak często malował Manet. Wiele osób jest zdania, że to właśnie te postacie pozwoliły mu wykreować tak wyraźny wizerunek. 

kobiety na obrazach olejnych

Wszystkie kobiety Maneta

Manet całymi garściami czerpał z akademickich tradycji związanych z malarstwem olejnym i w silny sposób inspirował się założeniami sztuki renesansowej. Takie polecenie pozwoliło temu malarzowi wygenerować zupełnie nową, świeżą jakość. Bardzo często posługiwał się on wizerunkami kobiet, które zdecydowały się na zrzucenie z siebie większości ubrań. Często pozowały nago w dość prowokacyjnych pozycjach, które wyraźnie zmuszały odbiorcę do konkretnego sposobu myślenia i wejścia bezpośrednio do świata danego artysty. Takie działanie nawet dziś mogłoby zostać odebrane jako niepotrzebna kontrowersja. W XIX wieku obrazy Maneta były więc skandaliczne. 

Manet jednak malował mimo licznych oskarżeń kierowanych ku jego osobie. Artysta uwiecznia nie tylko to, co widoczne było gołym okiem, ale uskuteczniał również sztukę ukazywania emocji. Taka praktyka pozwoliła na ukierunkowanie artyzmu w XIX wieku w zupełnie innym kierunku, niż ten w którym on podążał bez jego interwencji. Manet zmienił sposób postrzegania obrazów olejnych, przeprowadzając prawdziwą rewolucję. 

prowokacja obrazy

Sztuka bezkompromisowa

Kobiety Maneta były odzwierciedleniem jego samego. Pozostawały bezczelne i prowokujące, jednocześnie będąc pełnymi humoru. Doskonałym przykładem takiego zjawiska jest obraz olejny „Olimpia”, który powstał w 1863 roku. Pozująca na nim modelka to zaprzeczenie dawnego wzorca kobiecości, ukazane z lekką prześmiewczością. Kobieta jest prezentacją bezceremonialności autora i jest w niej zawarty cały jego indywidualizm. 

Warto również wspomnieć, iż większość postaci na obrazach olejnych Maneta, ukazał on jako bohaterów konkretnych scenek rodzajowych. Patrząc na kobiety na jego działach, odbiorca nie zawsze jest pewien, czy powinien skupić swoją uwagę na ich twarzach, czy raczej na tle znajdujących się za ich plecami. Nie jest pewne, co tak naprawdę było ważniejsze dla artysty — ciało, czy też sytuacja, w której się ono znalazło. 

Wyraźnie zaprezentowane sylwetki kobiece zostały ujęte na pierwszym planie obrazu olejnego „Koncert w ogrodzie Tuileries”. Dzieło ma wyjątkową dynamikę, która to jest wynikową gwałtownych pociągnięć pędzla po płótnie. Dwie kobiety w statycznych pozycjach spoglądają na siebie nawzajem i w silny sposób skupiają na sobie wzrok widza. Tak naprawdę nie można mieć pewności co do tego, czy ich obecność w tym miejscu jest przypadkowa, czy też Manet celowo wyodrębnił je spośród reszty tłumu. 

Skąd ta cała kontrowersja?

Manet wykorzystywał wizerunki modelek do wzbudzania kontrowersji. Trudno jest oprzeć się wrażeniu, że robił to z pełną premedytacją. W końcu prawdopodobnie nic nie wzbudza aż tak wielu skrajnych emocji, niż właśnie nagie ciało. To była jawna prowokacja opinii publicznej. Twórczość Maneta w XIX wieku wywoływała burzę wśród społeczeństwa. Wówczas nikt nie malował w ten sposób i nie wykazywał tak solidnej porcji odwagi i jednoczesnej odporności na szkalowanie przez krytyków sztuki. 

Z powodzeniem można mówić o tym, iż Manet był prekursorem dla dzisiejszych możliwości prezentacji świata. Choć nazwisko tego autora nie jest znane tak bardzo jak van Gogh, Frida Cahlo, czy też Rembrandt, to zapewniamy Państwa, że zasługuje on na to, aby zapoznać się z jego sztuką.